Tâm lý học về không gian tác động đến hành vi của chúng ta như thế nào?

Ngôi nhà không đơn thuần là nơi ta sinh sống mà còn nắm giữ nhiều vai trò trong hành vi và tâm lý của con người. Theo tâm lý học môi trường hay tâm lý học vũ trụ, sự tương tác giữa con người và không gian họ sinh sống bao gồm: ánh sáng, màu sắc, cấu hình, vật liệu, tỷ lệ,... đều mang đến những ảnh hưởng nhất định. 

Tâm lý học về không gian là gì?

Theo Dave Alan Kopec, giáo sư tại trường Kiến trúc và Thiết kế Mới ở San Diego, tâm lý học về không gian là nghiên cứu về mối quan hệ và hành vi của con người với không gian kiến trúc và môi trường tự nhiên. Thông quan những phản ứng của não bộ với môi trường kiến trúc, không gian có tác động trực tiếp đến tiềm thức của con người, góp phần vào việc xây dựng cảm xúc và nhận thức.  Mặc dù không phải là yếu tố ảnh hưởng, nhưng tâm lý học về không gian khiến các kiến trúc sư có trách nhiệm trong việc xây dựng các giải pháp kiến trúc cho người dùng. 

Tâm lý học về không gian tác động đến hành vi của chúng ta như thế nào?

Tầm quan trọng của kiến ​​trúc như một tác nhân kích thích sức khỏe thể chất, sinh lý và tâm lý ngày nay đang trở thành một chủ đề có liên quan đáng kể

Tâm lý học về không gian tác động đến hành vi của chúng ta như thế nào?

Thiết kế của các tòa nhà và không gian đô thị nên được chú ý về mặt tâm lý và sức khỏe với cư dân xung quanh

Với sự gia tăng của những công trình kiến trúc trong những thập kỷ qua, không gian có thể trở thành sự phản ánh cho tình trạng cuộc sống bên trong đó. Đô thị phát triển, mọi người lựa chọn cuộc sống “xếp chồng lên nhau” trong những tòa nhà cao tầng. Nhà cửa và công việc được định hướng theo hướng sản xuất nhanh. Việc sử dụng không gian và sự hiểu biết tâm lý đằng sau nó có ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống trong những thập kỷ tương lai. 

Tâm lý học về không gian tác động đến hành vi của chúng ta như thế nào?

Những tòa nhà cao tầng san sát nhau là đặc trưng của các đô thị đông đúc, tuy nhiên, mỗi một tòa nhà mọc lên còn cần được cân nhắc đến chất lượng cuộc sống của con người

Ảnh hưởng của không gian đến tâm lý và hành vi con người

Từ việc tạo ra sự ấm áp và an toàn, cảm giác hạnh phúc hoặc tạo ra một môi trường làm việc tích cực và hiệu quả, không gian có thể có nhiều tác động đến cách chúng ta hành động hoặc về những gì chúng ta cảm thấy. Chính vì thế, các biện pháp thiết kế và sáng tạo nên được xem xét theo nhu cầu xã hội và tâm lý của người sinh sống.

Tâm lý học về không gian tác động đến hành vi của chúng ta như thế nào?

Ánh sáng và bảng màu sắc là một phần yếu tố tạo nên cảm giác bình yên cho căn phòng này

Đưa tâm lý học không gian vào trong kiến trúc, các kiến trúc sư cần lưu ý về các yếu tố như: sự an toàn, khả năng kết nối xã hội, sự thuận tiện trong di chuyển và những tác động kích thích giác quan. Cụ thể, những yếu tố đó bao gồm: ánh sáng, màu sắc, nghệ thuật, thông gió,...

Tâm lý học về không gian tác động đến hành vi của chúng ta như thế nào?

Không chỉ đáp ứng về mặt kiến trúc, những yếu tố thiết kế trong không gian cần có giá trị tác động đến hành vi và tâm lý con người

Ví dụ như một số nguyên tắc thiết kế bao gồm sự cân bằng, tỷ lệ, đối xứng và nhịp điệu có thể mang lại cảm giác hài hòa. Mặt khác, màu sắc có logic rất đơn giản đằng sau chúng, màu càng ấm thì không gian càng trở nên nhỏ gọn. Màu sắc cũng có thể gợi lên cảm giác thoải mái hoặc kích thích giao tiếp. Bên cạnh đó, cường độ ánh sáng cũng có những ý nghĩa riêng của mình. Ánh sáng mờ cho thấy một không gian ảm đạm trong khi, ánh sáng tự nhiên kích thích sản xuất và khả năng phục hồi.

Tâm lý học về không gian tác động đến hành vi của chúng ta như thế nào?

Cường độ và màu sắc của ánh sáng ảnh hưởng đến tâm trạng của người sinh sống và sinh hoạt trong đó

Tâm lý học về không gian tác động đến hành vi của chúng ta như thế nào?

Màu cam năng động mang đến sự tích cực cho không gian làm việc 

Tâm lý học về không gian tác động đến hành vi của chúng ta như thế nào?

Còn màu xanh lại đại diện cho sự yên bình, thư thái

Không chỉ có thế, trong khi một số không gian làm tăng thêm sự lo lắng của người sinh sống thì những không gian khác lại gây ra cảm giác thanh thản. Trên thực tế, không phải lúc nào cũng dựa trên bằng chứng có thể cảm nhận được bằng giác quan như nhìn thấy hoặc chạm vào. Có rất nhiều yếu tố không dễ nhìn thấy nhưng vẫn có ảnh hưởng trực tiếp đến hành vi hoặc tâm trạng của chúng ta. 

Tâm lý học về không gian tác động đến hành vi của chúng ta như thế nào?

Các thiết kế có ảnh hưởng trực tiếp đến nhận thức và cảm xúc mà đôi khi con người không nhận ra 

Từ việc ảnh hưởng đến tâm lý và hành vi con người, tâm lý học không gian cũng được thiết kế để tăng năng suất và hiệu quả cho các dự án thương mại như mang đến doanh thu lớn hơn trong các dự án bán lẻ hay tăng tốc phục hồi trong dịch vụ chăm sóc sức khỏe.

Tâm lý học về không gian tác động đến hành vi của chúng ta như thế nào?

Tại tổ hợp sân bay thương mại Jewel Changi Airport tại Singapore, kiến trúc không gian tạo cảm giác luôn trong thời điểm ban ngày, khiến du khách dành nhiều thời gian ở nơi này hơn

Tuy nhiên, tâm lý học không gian chưa có nhiều tài liệu và hướng dẫn cụ thể. Vì thể các sáng tạo về tâm lý học không gian phụ thuộc nhiều vào sự nhạy bén và hiểu biết của kiến trúc sư. 

Bài viết: Tùng Dương



Tin liên quan

TIN TỨC CÙNG CHỦ ĐỀ

Những kiểu phòng ăn thanh lịch phù hợp với mọi phong cách

Vai trò của phòng ăn không chỉ dừng lại ở việc ăn uống mà nó còn là nơi tiếp khách, nên những kiểu bàn dưới đây chắc chắn sẽ hợp với mọi phong... Xem thêm »

Ứng dụng công nghệ vật liệu mới thay thế cát tự nhiên trong xây dựng

Bộ Xây dựng đang phối hợp với Bộ Tài chính đề xuất với Chính phủ ban hành cơ chế chính sách phù hợp để khuyến khích đầu tư phát triển sản xuất và... Xem thêm »

Chơi với vật liệu

Có rất nhiều giải pháp để làm mới, đem lại tiện nghi, đồng thời tạo nên dấu ấn cá tính riêng cho một không gian. Với dự án cải tạo này, nhóm thiết... Xem thêm »

Ngôi nhà mang màu sắc trung tính đẹp mắt

Sẽ không có nhiều điểm nhấn cho nhà, mang màu sắc trung tính nhưng đây sẽ luôn là sự lựa chọn an toàn dành cho những ai thích lối sống tối giản. Không... Xem thêm »

Nhà trên cây – sự kết hợp giữa kiến trúc hiện đại và cuộc sống mộng mơ

Khi còn nhỏ, hầu hết chúng ta đều yêu thích và mơ ước sở hữu một ngôi nhà trên cây - nơi bạn có thể đắm chìm vào thế giới giả tưởng cùng... Xem thêm »

Nhà siêu nhỏ giống tàu vũ trụ giá 125.000 USD

Sở hữu đầy đủ tiện nghi với phòng ngủ, phòng khách, bếp và phòng tắm, căn nhà này có thể được tháo lắp dễ dàng ở bất kỳ địa hình nào. Xem thêm »

6 sự thật gây kinh ngạc về bậc thầy nghệ thuật chế tác thủy tinh đương đại

Gần 50 năm qua, Dale Chihuly luôn miệt mài với công việc chế tác thủy tinh. Nhờ những tác phẩm tinh xảo, mỹ lệ được đặt trịnh trọng tại những địa điểm nổi... Xem thêm »

Nhà phố, nhà ống nhỏ hẹp có nên xây nhà lệch tầng hay không?

Nhà lệch tầng có rất nhiều ưu điểm về thẩm mỹ và công năng. Tuy nhiên, nhà phố nhỏ hẹp có phù hợp để ứng dụng thiết kế lệch tầng hay không? Hãy... Xem thêm »

6 loại cây vừa trang trí không gian sống vừa tốt cho sức khỏe

Cây xanh không chỉ giúp ngôi nhà thêm thoáng mát, tô điểm thêm xinh mà còn là kho thuốc quý không phải chị em nào cũng biết. Những chậu hoa, cây cảnh chính... Xem thêm »

5 chức năng đặc biệt của trần mà bạn cần biết

Trần nhà là những anh hùng vô danh của ngôi nhà, chúng có thể giúp bạn làm được nhiều hơn là hoạt động như một bức tường đơn điệu. Xem thêm »