Đặt lên bàn cân “kinh tế hạnh phúc” và “lợi ích không gian xanh”

Những trung tâm thương mại tô điểm cho bộ mặt hào nhoáng của thành phố liệu thay thế được nhu cầu về không gian xanh công cộng của người dân.

Trong danh sách những nhà máy thuộc dạng di dời năm 2011 của Hà Nội có 69% chuyển đổi thành khu trung tâm thương mại (TTTM) và chỉ có 1% là chuyển đổi sang mục đích khác ngoài trung tâm thương mại, còn lại 26% dừng hoạt động và 4% đang hoạt động... Những TTTM “sáng bong, sang chảnh” tô điểm cho bộ mặt phát triển hào nhoáng của thành phố liệu thay thế được nhu cầu về không gian xanh công cộng của người dân.

Câu chuyện biến Hà Nội thành thành phố đáng sống bằng cách di dời các nhà máy ra khỏi khu dân cư thay vào đó là mở rộng không gian công cộng, không gian xanh đã được bàn luận nhiều. Nhưng những con số nêu trên lại cho thấy một thực tế khác là các TTTM, các khu tổ hợp căn hộ đua nhau mọc lên, thu về nguồn lợi cho các chủ đầu tư, các doanh nghiệp. Song không phải các TTTM không được lòng người dân. Không ít người lựa chọn các khu tổ hợp giải trí, ẩm thực, mua sắm này là điểm đến vào dịp cuối tuần hay gặp gỡ bạn bè.

Khu đô thị cao cấp cùng tổ hợp giải trí, thương mại tại quận Hai Bà Trưng. Trong tương lai, khu vực này sẽ có thêm cây cầu hiện đại, kết nối đến tổ hợp khu đô thị sang trọng tương tự tại quận Thanh Xuân. Ảnh: Bình Minh

Theo ý kiến của kiến trúc sư (KTS) Đinh Đăng Hải - chuyên gia Dự án thành phố sống tốt, tổ chức Healthbridge Canada tại Việt Nam, đất luôn là nguồn phát triển lợi nhuận cho thành phố và các doanh nghiệp, nhưng vì lợi nhuận nhìn thấy ngay đó mà nhiều khi chúng ta quên đi những chi phí phục vụ cho các vấn đề xã hội khác. Không gian công cộng giúp tăng sức khỏe người dân và giảm chi phí y tế là điều ai cũng nhìn thấy. Đây chính là kinh tế của sự hạnh phúc.
“Giá trị này thuộc về người dân. Trong khi đó, khu đất chuyển đổi thành trung tâm thương mại thì lợi ích đó thuộc về một nhóm người. Đó là những doanh nghiệp, tập đoàn sở hữu khu trung tâm thương mại đó”, KTS Hải nói.

Cùng quan điểm với ông Hải, PGS.TS Phạm Thúy Loan, Phó Viện trưởng Viện Kiến trúc Quốc gia cho rằng, lợi ích cần được chia sẻ cho tất cả mọi người. Nếu chỉ nhìn bài toán kinh tế cụ thể thì sẽ không phản ánh được.

Chia sẻ tại cuộc tọa đàm “Hiện trạng di dời nhà máy ra khỏi khu dân cư và cơ hội mở rộng không gian công cộng” vừa tổ chức tại Hà Nội, KTS Đinh Đăng Hải khẳng định, nhu cầu của người dân về không gian công cộng chưa bao giờ “nguội”. Thế nhưng, diện tích không gian công cộng của Hà Nội rất hạn chế.
Theo số liệu công bố tại tọa đàm, tổng không gian công cộng bình quân đầu người chỉ 3m2/người. Đặc biệt khu vực quận Hoàn Kiếm chỉ 30cm2/người.

Trong khi tiêu chuẩn tối thiểu Tổ chức Y tế thế giới (WHO) đưa ra phải là 9m2. Nhìn vào những con số này, thì Hà Nội còn cách rất xa… tiêu chuẩn tối thiểu. Tất nhiên, nếu tính những phần không gian đệm từ không gian quy hoạch chung thì con số có vẻ rất lạc quan, có thể lên đến 9m2/người.

PGS.TS Phạm Thúy Loan, Phó Viện trưởng Viện Kiến trúc Quốc gia.

Trao đổi tại tọa đàm, PGS.TS Phạm Thúy Loan nêu rõ khái niệm “không gian công cộng phải thực sự được phát huy, tức là phải có khả năng tiếp cận dễ dàng, thực sự phục vụ cho đời sống hằng ngày của con người”. Phó Viện trưởng Viện Kiến trúc Quốc gia cũng đưa ra giải pháp, thứ nhất là phát huy tối đa không gian đã có, nâng cao khả năng và chức năng phục vụ. Thứ hai là dùng quỹ đất chuyển đổi từ những đất không còn sử dụng, đặc biệt là trong trường hợp này diện tích đất của những nhà máy di dời là quỹ đất quý để phát triển không gian công cộng.

Tuy nhiên, giải pháp di dời nhà máy khỏi các khu dân cư nội đô Hà Nội cũng vấp phải những ý kiến trái chiều. Ông Lê Thanh Ý, Hội khoa học phát triển nông thôn Việt Nam cho rằng, đây là vấn đề “không thể gỡ nút thắt tại điểm di dời nhưng lại thắt một nút mới ở điểm chuyển đến”.

Ông Lê Thanh Ý cho rằng, các vùng ven đô, vùng nông thôn cũng đang chịu những sức ép lớn từ tốc độ đô thị hóa, từ các nhà máy, các khu công nghiệp. Như vậy, vấn đề di dời các nhà máy khỏi các khu vực dân cư trong nội đô để đưa về những vùng nông thôn sẽ lại tạo “nút thắt” tại đây. “Lúc đó, sẽ chỉ có cái lợi ở nơi đi mà bỏ quên vấn đề ở nơi đến. Đây là vấn đề nếu không tháo gỡ thì các nhà máy đẩy về nông thôn, nông thôn lại tắc vậy lại đẩy về vùng nông thôn hẻo lánh hơn? Bài toán như vậy sẽ luẩn quẩn không lời giải”, ông Ý nói./.



Tin liên quan

TIN TỨC CÙNG CHỦ ĐỀ

Hải Phòng sẽ trở thành đô thị loại đặc biệt vào năm 2030

Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng vừa ký quyết định 1412 phê duyệt Nhiệm vụ lập Quy hoạch thành phố Hải Phòng thời kỳ 2021 – 2030, tầm nhìn đến năm 2050. Theo... Xem thêm »

Kỳ 2: Hướng đi nào để có các “đô thị xanh” ven biển?

Với lợi thế biển dài nhiều cảnh quan thiên nhiên đẹp, văn hóa đặc sắc… loại hình đô thị du lịch nghỉ mát và sinh thái là phù hợp và đặc trưng trong... Xem thêm »

8 KCN Hải Phòng hoạt động không phép: Chậm giải quyết, doanh nghiệp gặp khó

Ngày 21/8/2006, Thủ tướng ban hành quyết định 1107 phê duyệt Quy hoạch phát triển các khu công nghiệp (KCN) ở Việt Nam đến năm 2015, định hướng đến 2020. Mục tiêu chính... Xem thêm »

Quảng Ninh: Thay đổi quy hoạch một số công trình xây dựng không còn phù hợp

Tỉnh ủy Quảng Ninh vừa có thông báo chủ trương thay đổi quy hoạch một số công trình xây dựng không còn phù hợp với quá trình phát triển đô thị. Trong đó... Xem thêm »

Tỷ phú Johnathan Hạnh Nguyễn đầu tư gì ở Vân Phong?

Ban Quản lý Khu Kinh tế (KKT) Vân Phong cho biết Công ty TNHH Xuất nhập khẩu Liên Thái Bình Dương (IPPG) là đơn vị quan tâm đề xuất tham gia đầu tư... Xem thêm »

‘Khai quật’ nhiều dự án sai phạm ở TP HCM: Trách nhiệm thuộc về ai?

Liên quan đến vụ án “Vi phạm quy định về đầu tư công trình xây dựng gây hậu quả nghiêm trọng” xảy ra tại Công ty TNHH MTV xây dựng TM XNK Đông... Xem thêm »

Bình Định duyệt Quy hoạch 1/500 khu du lịch nghỉ dưỡng 24 ha

Quy hoạch chi tiết 1/500 của dự án và các khu lân cận. Ảnh: Bình Định Invest UBND tỉnh Bình Định vừa phê duyệt đồ án Quy hoạch chi tiết xây dựng tỷ... Xem thêm »

Nguồn tiền khổng lồ chôn trong đất công bỏ trống

Hơn 1.000 địa chỉ không biết của ai 17 hộ dân đang sống tại khu nhà đất 443 Hai Bà Trưng, phường 8, quận 3 từ mấy chục năm nay bức xúc vì... Xem thêm »

TP HCM muốn chuyển một số khu công nghiệp, chế xuất thành khu ứng dụng công nghệ cao

Một góc khu công nghệ cao quận 9, TP HCM. Ảnh: N.Minh UBND TP HCM giao Sở Quy hoạch – Kiến trúc hoàn chỉnh Đề án phát triển hạ tầng công nghiệp TP HCM... Xem thêm »

Khu công nghiệp Quế Võ II – Giai đoạn 2 ở Bắc Ninh có quy mô khoảng 277 ha

Bắc Ninh vừa ban hành quyết định Phê duyệt nhiệm vụ Quy hoạch phân khu xây dựng tỷ lệ 1/2.000 Khu công nghiệp (KCN) Quế Võ II – giai đoạn 2.  Dự án... Xem thêm »