Cuộc đời và sự nghiệp của Duccio – Bậc thầy dòng tranh gỗ dát vàng

Duccio di Buoninsegna là một họa sĩ người Ý hoạt động tại Siena, Tuscany vào cuối thế kỷ 13 và đầu thế kỷ 14. Ông là một trong những cây cọ có tầm ảnh hưởng nhất trong lịch sử hội họa, người đã đặt nền móng cho sự phát triển của hội họa Phục hưng, nghệ thuật Gothic, và trường phái Kiểu cách.

duccio-1

Duccio, "Madonna and Child," 1300 (Ảnh: Wikimedia Commons)

Vào thời kỳ Phục hưng Ý, một làn sóng họa sĩ, nhà điêu khắc, và thợ thủ công xuất hiện tiên phong cho một giai đoạn vàng son của nghệ thuật và văn hóa. Và trước cả Leonardo da Vinci, Michelangelo, hay thậm chí là Giotto, Duccio đã đưa hội họa Ý lên bản đồ thế giới nhờ sáng tạo tranh gỗ dát vàng của mình. Vậy nhưng, dù là cánh chim đầu đàn của một trong những trào lưu nghệ thuật quan trọng nhất lịch sử, đương thời, Duccio và các đồng nghiệp lại không nhận được thành công và công nhận xứng đáng.

Ngày nay, Duccio được biết đến là một trong những họa sĩ vĩ đại nhất của thời kỳ Trung cổ. Sau đây, chúng ta hãy tìm hiểu về cuộc đời và sự nghiệp của người nghệ sĩ đầu tiên làm rạng danh hội họa Ý.

Duccio là ai?

duccio-3

Duccio, "The Calling of the Apostles Peter and Andrew" (chi tiết trong bức tranh lớn Maestà), 1308-1311 (Ảnh: Wikimedia Commons)

Duccio di Buoninsegna sinh ra tại thành phố Tuscan, Ý trong khoảng năm 1255-1260. Như một số họa sĩ của 700 năm về trước, không có nhiều chi tiết được lưu lại về cuộc đời ông. Tuy nhiên, so với các đồng nghiệp cùng thời (bao gồm cả một số thành viên của trường hội họa Sienese School, được thành lập bởi Guido da Siena (sau 1250) and Coppo di Marcovaldo (1225-1274) thì Duccio nhận được nhiều sự quan tâm hơn cả, bởi vậy, tiểu sử của ông cũng được ghi chép và lưu lại nhiều hơn những đồng nghiệp cùng thời.

Nhiều người tin rằng Duccio bắt đầu hoạt động nghệ thuật vào năm 1278. Một tài liệu có ghi chép lại đơn đặt hàng giữa ông và công xã Siena, trong đó, Duccio được thuê để trang trí 12 hộp lưu trữ hồ sơ. Năm tiếp theo, ông tiếp tục được chính phủ giao trọng trách trang trí bìa sách. Sau đó, Duccio được cho là đã tới công tác tại Pháp trong một thời gian dài, và có nhiều tác phẩm được ghi chép vào năm 1285. Tiêu biểu là bức họa gỗ dát vàng đầu tiên của ông mang tên Madonna Rucellai.

duccio-3

Duccio, "Madonna Rucellai," 1285 (Ảnh: Wikimedia Commons)

Ở giai đoạn này, Duccio chịu nhiều ảnh hưởng từ Cimabue – người thầy dẫn dắt Giotto, "Cha đẻ của hội họa Phục hưng" – danh họa nổi tiếng với loạt họa phẩm tôn giáo được tô điểm bằng lá vàng. Vào thập niên 80 của thế kỷ 13, Duccio đi theo phong cách Byzantine – khiến nhiều nhà sử học tin rằng giữa hai người đồng nghiệp có một mối liên kết chặt chẽ – hợp tác hoặc cạnh tranh.

Không thể phủ nhận rằng Cimabue đóng một vai trò vô cùng quan trọng trong sự nghiệp của Duccio. Tuy vậy, về giai đoạn sau (khoảng từ thế kỷ 14 tới cuối đời), Diccio đã rẽ sang một hướng hoàn toàn trái ngược với Cimabue, và chính sự chuyển hướng này đã tạo nên tên tuổi của ông, dánh dấu một bước ngoặc lớn trong sự nghiệp của người nghệ sĩ.

Kiệt tác Maestà

duccio-4

Duccio, "Maestà," 1308–1311 (Ảnh: Wikimedia Commons)

Có ba đặc điểm giúp định hình phong cách của Duccio, đó là: sự trau chuốt trong từng chi tiết, nét vẽ mảnh mai và tinh tế, kết hợp với chủ nghĩa nhân đạo. Cả ba đặc điểm xuất hiện xuyên suốt các tác phẩm của ông, nổi bật nhất trong kiệt tác Maestà, tác phẩm thành công nhất trong sự nghiệp người họa sĩ.

Duccio hoàn thành Maestà vào năm 1308 với mục đích ban đầu để trang hoàng cho Nhà thờ chính tòa Siena. Maestà thực chất là bức phù điêu thuật lại một câu chuyện trong Kinh thánh qua nhiều bức tranh riêng lẻ. Chính giữa bức phù điêu là hình ảnh của Đức mẹ Maria đang bế đứa con của mình là Chúa Giê su, bao quanh Đức mẹ là nhiều vị thánh và thiên sứ, bao gồm cả thánh bảo hộ vùng đất Siena. Những ô ảnh còn lại lần lượt khắc họa hình ảnh Đức mẹ đồng trinh bên cạnh tuổi thơ và quá trình trưởng thành của Chúa Giê su.

Mặc dù Maestà mang đậm phong cách Byzantine (Hội họa tôn giáo Hy-lạp trong triều đại Đế Quốc Đông La Mã) và Hội họa Ý đương thời, chính lối tiếp cận độc đáo của Duccio đã tạo nên sự thành công của tác phẩm, giúp chúng ta hiểu thêm phần nào về phong cách hội họa của người nghệ sĩ tài hoa.

Phong cách của Duccio

 

Sự trau chuốt trong từng chi tiết

duccio-5

Duccio, "Maestà" (chi tiết, 1308–1311) (Ảnh: Wikimedia Commons)

Tác phẩm của Duccio luôn gồm nhiều chi tiết. Người nghệ sĩ thường sử dụng màu keo cho những chi tiết nhỏ và phức tạp. Ví dụ như trong bức họa Maestà, Duccio khắc họa từng chi tiết nhỏ như nét mặt của từng vị thánh, nếp gấp y phục của từng nhân vật, hay nổi bật nhất là những họa tiết trang trí phức tạp và dày đặc trên ngai vàng của Đức mẹ Maria.

Ngoài ra, Duccio còn sử dụng các chất liệu khác nhau cho từng chi tiết. Tương tự hội họa Byzantine, ông sử dụng lá vàng để tô điểm cho y phục và trang sức của từng nhân vật.

Nét vẽ mảnh

duccio-6

Duccio, "Maestà" (chi tiết, 1308–1311) (Ảnh: Wikimedia Commons)

Khác với hội họa Byzantine, Duccio không sử dụng nét vẽ dày. Thay vào đó, ông sử dụng các ô màu, ánh sáng, và bóng tối làm nổi bật đường nét uốn khúc. Lối tiếp cận này cho ra nét vẽ mỏng và mềm mại, như trong Maestà.

 

Chủ nghĩa nhân đạo

duccio-7

Duccio, "Maestà" (chi tiết, 1308–1311) (Ảnh: Wikimedia Commons

Có thể nói, nét vẽ mềm mại của Duccio đã báo hiệu cho một sự biến chuyển lớn trong hội họa Ý. "Suốt thời kỳ Trung cổ, Ý duy trì quan hệ chính trị và trao đổi văn hóa với Đế Quốc La Mã, và hội họa Ý đã phản ánh điều này: nhân vật được cách điệu hóa nổi bật trên khung nền vàng, với y phục gồm nhiều nếp gấp," Nhà xuất bản Phaidon giải thích trong cuốn sách The Art Museum. "Khoảng cuối thế kỷ 13, yếu tố chiều sâu được chú trọng nhiều hơn trong hội họa, các họa sĩ bắt đầu khắc họa nhân vật với nhiều cảm xúc và chuyển động hơn trước."

 

Di sản

duccio-8

Ảnh: Noel Treacy

Ngày nay, Duccio được mệnh danh là "Cha đẻ của hội họa Siena". Và di sản mà ông để lại không chỉ gói gọn trong phạm vi đất nước Ý. Với lối tiếp cận nhân văn, Duccio đã tạo tiền đề cho sự phát triển của hội họa Phục hưng, phong cách Gothic. Và rất có thể, Duccio còn là nguồn cảm hứng lớn cho các họa sĩ thuộc trường phái Kiểu cách bởi nghệ thuật sử dụng màu sắc và hình thái của mình.

Ngày nay, tác phẩm để đời của ông mang tên Maestà xuất hiện trên khắp thế giới. Năm 1711, nó được tháo dỡ phục vụ mục đích nghiên cứu và phân tách. Mặc dù một số chi tiết của tác phẩm đã bị thất lạc, một số khác hiện đang được lưu giữ và trưng bày tại một số bảo tàng danh giá trên khắp thế giới bao gồm: Bảo tàng nghệ thuật Museo dell'Opera Metropolitana (Siena, Ý), Bảo tàng quốc gia tại Luân Đôn, Bảo tàng quốc gia tại Washington DC.



Tin liên quan

TIN TỨC CÙNG CHỦ ĐỀ

Ghé thăm xưởng gốm khối lập phương độc đáo ở Quảng Nam

Tọa lạc cạnh sông Thu Bồn ở Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam, xưởng gốm của nghệ nhân Lê Đức Hạ là một công trình khối lập phương 7x7x7m vừa mới lạ, vừa gần... Xem thêm »

[Happynest Thông báo] Thể lệ Chiến dịch “Nhà để yêu thương”

Ngày gia đình 28/6 là thời điểm thật ý nghĩa để chúng ta cùng nhau lan tỏa những giá trị của gia đình, của tình yêu thương bên trong tổ ấm. Nhân dịp... Xem thêm »

Nhà phố hai mái giúp gia chủ không cần điều hòa

Căn nhà trên mảnh đất 68 m2 ở quận 9 của một gia đình ba người. Để ngôi nhà thông gió và ít cần sử dụng điều hòa, kiến trúc sư sử dụng... Xem thêm »

Những kiểu phòng ăn thanh lịch phù hợp với mọi phong cách

Vai trò của phòng ăn không chỉ dừng lại ở việc ăn uống mà nó còn là nơi tiếp khách, nên những kiểu bàn dưới đây chắc chắn sẽ hợp với mọi phong... Xem thêm »

Ứng dụng công nghệ vật liệu mới thay thế cát tự nhiên trong xây dựng

Bộ Xây dựng đang phối hợp với Bộ Tài chính đề xuất với Chính phủ ban hành cơ chế chính sách phù hợp để khuyến khích đầu tư phát triển sản xuất và... Xem thêm »

Chơi với vật liệu

Có rất nhiều giải pháp để làm mới, đem lại tiện nghi, đồng thời tạo nên dấu ấn cá tính riêng cho một không gian. Với dự án cải tạo này, nhóm thiết... Xem thêm »

Ngôi nhà mang màu sắc trung tính đẹp mắt

Sẽ không có nhiều điểm nhấn cho nhà, mang màu sắc trung tính nhưng đây sẽ luôn là sự lựa chọn an toàn dành cho những ai thích lối sống tối giản. Không... Xem thêm »

Nhà trên cây – sự kết hợp giữa kiến trúc hiện đại và cuộc sống mộng mơ

Khi còn nhỏ, hầu hết chúng ta đều yêu thích và mơ ước sở hữu một ngôi nhà trên cây - nơi bạn có thể đắm chìm vào thế giới giả tưởng cùng... Xem thêm »

Nhà siêu nhỏ giống tàu vũ trụ giá 125.000 USD

Sở hữu đầy đủ tiện nghi với phòng ngủ, phòng khách, bếp và phòng tắm, căn nhà này có thể được tháo lắp dễ dàng ở bất kỳ địa hình nào. Xem thêm »

6 sự thật gây kinh ngạc về bậc thầy nghệ thuật chế tác thủy tinh đương đại

Gần 50 năm qua, Dale Chihuly luôn miệt mài với công việc chế tác thủy tinh. Nhờ những tác phẩm tinh xảo, mỹ lệ được đặt trịnh trọng tại những địa điểm nổi... Xem thêm »