Cây nêu ngày Tết có ý nghĩa gì?

Từ xưa, hình ảnh cây nêu gắn liền với biểu tượng thiêng liêng của ngày Tết cổ truyền Việt Nam. Vậy cây nêu ngày Tết có ý nghĩa gì?

Cây nêu là gì?

Cây nêu là một thân cây được người dân Việt Nam đem trồng trước sân nhà mỗi dịp Tết Nguyên đán. Cây nêu còn gắn liền với các lễ hội khác như hội làng, lễ hội đâm trâu,…

Cây nêu ngày Tết gắn liền với các lễ hội lớn của dân tộc Việt Nam

Cây nêu của người Kinh thường sử dụng một số loại cây họ tre như tre, bương, lồ ô, có độ cao khoảng 5-6 mét, đã được tỉa sạch các nhánh và lá tre; các dân tộc thiểu số thường sử dụng loại cây gỗ chắc chắn được vẽ quanh thân, có tua đại.

Trên ngọn cây nêu treo một vòng tròn nhỏ và tùy theo địa phường mà vòng tròn này treo nhiều vật dụng khác nhau tùy theo từng địa phương, vùng miền.

Ý nghĩa của cây nêu ngày Tết

Việc trồng cây nêu ngày Tết được bắt nguồn từ Sự tích cây nêu ngày Tết trong Kho tàng truyện cổ tích Việt Nam. Theo sự tích, cây nêu là biểu tượng của sự đấu tranh giữa thiện và ác nhằm bảo vệ cuộc sống bình yên cho mọi người.

Theo Sự tích cây nêu ngày Tết, cây nêu là biểu tượng của sự đấu tranh giữa thiện và ác

Những dịp Tết đến, xuân về là lúc thần linh về trời, do đó con người cần những “bảo bối” như cây nêu nhằm đề phòng cảnh giác, chống lại sự xâm nhập của ác quỷ lúc con người vui chơi.

Theo thời gian, cùng với sự phong phú của các đồ lễ treo trên ngọn cây, cây nêu được coi là cây vũ trụ nối liền đất với trời, hàm chứa ý thức về lãnh thổ của người Việt.

Ngày xưa, cây nêu là biểu tượng cho sự uy quyền, nhà nào có quyền thế nhất là nhà đó có cây nêu cao nhất. Hiện nay, phong tục trồng cây nêu ngày tết đã dần mất đi trong cộng đồng người Việt thời hiện đại, và được thay thế với tục chơi cành hoa đào, hoa mai ngày tết, bày trong nhà. Cây nêu chỉ còn bắt gặp lác đác tại một số vùng quê, trong cộng đồng các dân tộc thiểu số vùng thượng du Bắc Bộ hay Tây Nguyên.

Cây nêu được dựng vào ngày 23 tháng Chạp âm lịch và hạ vào ngày 7 tháng Giêng âm lịch

Theo quan niệm truyền thống, cây nêu của người miền bắc thường được dựng vào ngày 23 tháng Chạp âm lịch, vì từ ngày này cho đến đêm giao thừa là ngày Táo quân về chầu trời. Người dân quan niệm rằng, đây là thời điểm vắng mặt Táo công, ma quỷ thường nhân cơ hội lẻn về quấy nhiễu.

Người Mường trồng cây nêu vào ngày 28 tháng Chạp âm lịch, trong khi đó người H-mông dựng cây nêu trong lễ hội Gầu tào (cầu phúc hoặc cầu mệnh) được diễn ra từ ngày 3 đến 5 tháng giêng âm lịch.

Đối với cộng đồng người dân tộc Sán Dìu dựng trong lễ cầu mùa để tạ ơn trời đất và cầu mong sự bình yên cho người, gia súc và mùa màng bội thu.

Cách dựng và hạ cây nêu ngày Tết

– Cây nêu sẽ được dựng trước sân nhà vào ngày 23 tháng Chạp

Cây nêu phải làm bằng cây tre dài khoảng 5 – 6 mét vì tre có đốt, là bậc thang đi về của thần linh, mang sinh khí của trời chuyển xuống mặt đất giúp mặt đất phì nhiêu, hội tụ sinh khí giúp mùa màng tốt tươi.

Tre phải là loại tre già, to, thẳng, không được cụt ngọn. Thân cây có thể được trang trí bằng các loại cờ, phướn, đèn lồng, câu đối, niêu đất chứa vôi, chuông gió,…

Trên ngọn cây nêu treo một vòng tròn nhỏ và trên vòng tròn này treo một số đồ vật khác nhau theo từng vùng miền.

– Bên dưới gốc rắc bột vôi trắng tạo thành vòng tròn hoặc rắc hình cánh cung, mũi tên hướng ra phía cổng để xua đuổi tà ma.

– Trên ngọn cây nêu treo vòng tròn nhỏ và trên vòng tròn này treo một số đồ vật như vàng mã, các lá bùa hình bát quái, nhánh xương rồng, cành lá dứa, bầu rượu bệu bằng rơm, giỏ tre đựng vôi và trầu cau, cá chép bằng giấy, giải cờ vải hay những chiếc khánh đất nung va đập vào nhau kêu leng keng giống chuông gió.

– Cây nêu sẽ được hạ vào ngày mùng 7 tháng Giêng. Trước khi hạ nêu, cần tránh động thổ để cho đất được hội tụ sinh khí, phì nhiêu và sau khi hạ nêu, người dân có thể bước vào lễ hội mới với những hoạt động liên quan đến sản xuất nông nghiệp.

Theo Thảo Uyên (TH)



Tin liên quan

TIN TỨC CÙNG CHỦ ĐỀ

Dự đoán ngày 4/3/2021 cho 12 con giáp: Dậu nhiều thị phi, Mùi vướng tình tay ba

Dự đoán ngày 4/3/2021 cho 12 con giáp: Tuổi Dậu có thể gặp phải chuyện thị phi, hãy cố tiết chế. Tuổi Mùi có nhiều may mắn trong chuyện tình cảm nhưng dễ... Xem thêm » 03/03/2021

Vợ chồng lục đục, xem lại vị trí đặt đồng hồ có phạm phải điều này?

Treo trên cửa sổ hoặc cửa chính Một trong những đại kỵ là việc treo đồng hồ không nên treo ngay phía trên cửa sổ hoặc cửa chính. Bởi trong phong thủy thì... Xem thêm » 03/03/2021

4 vật phong thủy tưởng tốt cho gia chủ nhưng lại cực kỳ mất lộc

Đặt hoa giả hay cây giả Nhiều người muốn làm đẹp không gian sống trong nhà mình nên họ tìm cách đặt những bình cây giả, hoa giả trong phòng khách, phòng ngủ,... Xem thêm » 03/03/2021

Phụ nữ có 5 nét tướng này khiến đàn ông nhất mực chung thủy

Sống mũi cao Sống mũi cao, thẳng là ước mơ của mọi cô gái. Mũi cao không chỉ giúp gương mặt trở nên thanh tú, đường nét rõ ràng mà còn là một... Xem thêm » 03/03/2021

Sau ngày 8/3: 3 con giáp tài vận đỏ chót, may mắn hơn người

Tuổi Thìn Khởi đầu năm mới, tuổi Thìn có thể gặp một số tình huống khó khăn. Tuy nhiên, mọi chuyện sẽ sớm được giải quyết. Sau ngày 8/3, nguồn thu nhập của... Xem thêm » 03/03/2021

Top 4 con giáp nữ hiền lương thục đức, là thần Tài của chồng

1. Tuổi Hợi Các quý cô tuổi Hợi sinh ra đã được định trước là cuộc sống an nhàn, ngôi không thì tiền vẫn rủng rỉnh chẳng bao giờ phải lo nghèo lo... Xem thêm » 03/03/2021

Năm 2021-2022: Con giáp “búa tạ rơi trúng đầu”, bất lợi trong công việc

Trong 2 năm tới cuộc sống tình duyên của những con giáp dưới đây dễ gặp vận xui đeo bám, cuộc sống dễ rơi vào bế tắc. Xem thêm » 03/03/2021

Top con giáp giàu tình cảm, tháng 3 vận đào hoa tưng bừng, tình không rủ cũng đến

Từ tháng 3, vận đào hoa phơi phới sẽ giúp người tuổi Tý, tuổi Tỵ gặp được một nửa đích thực. Tuổi Thìn bề ngoài tưởng như vô tâm, sẽ lột bỏ lớp... Xem thêm » 02/03/2021

Dự đoán ngày 3/3/2021 cho 12 con giáp: Dần kiên nhẫn, Ngọ mất nhiều hơn được

Dự đoán ngày 03/03/2021 cho 12 con giáp: Dần nếu nóng vội dễ dẫn đến hỏng việc, thay vì ngồi than trách bản thân, nên học cách cải thiện để tiến lên. Ngọ... Xem thêm » 02/03/2021

Chọn chồng, thấy nét tướng này là lấy

Tướng mặt dĩ hòa vi quý Trong nhân tướng học một người, đàn ông có cằm đầy đặn, thoạt nhìn tựa như hai cằm nhưng không phải là người mập mạp thì hậu... Xem thêm » 02/03/2021

3 con giáp xui xẻo nhất tháng 3 dương lịch

Tuổi Ngọ Mặc dù về tài lộc, tháng 3 này không phải tháng kém của người tuổi Ngọ. Thậm chí họ còn thu được khá nhiều. Nhưng họ lại gặp hạn, nếu không... Xem thêm » 02/03/2021

Con giáp được Thần Tài hộ mệnh, phát tài liên tục trong 10 ngày tới

Tuổi Ngọ Tử vi 10 ngày tới cho biết tuổi Ngọ do vượt qua vận hạn của mình và được quý nhân che chở nên đường tài lộc vô cùng vượng phát, kiếm... Xem thêm » 02/03/2021

Để chổi ở vị trí tam hợp trong nhà: Tưởng tốt ai ngờ phạm đại kỵ

Để chổi ở hai bên cửa ra vào Nhiều người có thói quen sau khi quét nhà sẽ đặt chổi ở hai bên cửa ra vào. Tuy nhiên, đây là một trong những... Xem thêm » 02/03/2021

6 tháng đầu năm 2021: 3 con giáp nhận tài lộc dồi dào, tình duyên viên mãn

Trong khoảng thời gian từ tháng Giêng năm Tân Sửu tới hết tháng 6, những con giáp dưới đây sẽ gặt hái rất nhiều thành tựu, trở nên giàu sang phú quý. Xem thêm » 02/03/2021

Top con giáp tháng 3 giàu “không kịp trở tay”, mua két mới đựng tiền

Người tuổi Tuất vốn đã chịu khó kiếm tiền, chăm chỉ tích góp thì tài lộc ắt tìm đến.   Được quý nhân giúp sức, con giáp này bước vào thời kỳ hoàng kim của... Xem thêm » 01/03/2021

Dự đoán ngày 2/3/2021 cho 12 con giáp: Ngọ cẩn thận kẻ gian, Thân nên tỏ tình

Dự đoán ngày 2/3/2021 cho 12 con giáp: Ngọ cẩn thận kẻo kẻ gian nhòm ngó, mất trộm, Thân đang gặp vận đào hoa, bày tỏ ắt thành công, tuy nhiên cẩn thận... Xem thêm » 01/03/2021